یک گردباد آتش


در سوگ مرد مردان ،
از درد می گدازم .
اشکی نمی فشانم .
شعری، نمی توانم !
                  
جان، نه، که این دوارِ جنون است در سرم
خون، نه، که شعله های مذاب است در تنم
*
                  
اینجا هزار صاعقه افتاده است.
اینجا هزار خورشید، ناگاه
خاموش گشته است
اینجا هزار مرد، نه، صدهزار مرد
از پا درآمده است !
                  
در سوگِ مردِ مردان
از درد می گدازم
آن جان تابناک نباشد؟
باور نمی کنم.
*
             
از قله های شرق
مانندِ آفتاب برآمد
تنها.
تنهاتر از تمامی تنهایان
فرهادوار تیشه به کف، راه می گشود،
هر واژۀ کلامش،
                              یک شاخه نور بود،
هر نقطۀ پیامش،
یگ گردباد آتش!
                    
*
                      
می رفت و برج و باروی بیداد بشکند.
می رفت توده های پریشان خلق را
از تنگنای رنج اسارت رها کند.
                  
*
                       
اهریمنان عالم،
                     هم داستان شدند!
توفان و سیل و موج و تلاطم
شمشیر می زدند که : تاراج !
فریاد می کشید که :
                         ــ « مَردُم »!
                     
*
                  
                   
بسیار تیرها که رها شد به پیکرش
بسیار سنگ ها که شکستند بر سرش
او، همچنان رهایی مردم را
فریاد می کشید.
                 
*
                     
در دره های شرق
خودکامگان ظلمت
خورشید را به بند کشیدند
خورشید در قفس!
چون شیر می خروشید
تا آخرین نفس .
                  
*
                   
فریادهای او
در لحظه های آخر
در های و هوی سنگدلان گم بود .
امّا،
                هنوز ، بر لب لرزانش
یک حرف بود ،
             آن هم :
                     مَردُم بود !
                             
*
               
در سوگ مرد مردان
شعری نمی توانم .

برکه


 برگ ها از شاخه می افتاد،
                                  من ، تنهایِ تنها، راه می رفتم
در کنارِ برکه ای،
                پوشیده ازباران برگ
                    شاید این افسوس را، با باد می گفتم:
ــ آه، این آینه را
                         این برگ های خشک، پوشانده است.
                                    
آن صفا،آن روشنایی
                           در غبار تیرگی مانده است
تاکجا مهرِ بهاران،
                      پرده از رخسار این آیینه بردارد
چهرۀ او را به دست نور بسپارد...
*
 روزهای زندگی
مثل برگ از شاخه می افتاد و من،
                         همچنان تنهایِ تنها، راه می رفتم.
یادها، غم های سنگین
               چهرۀ آیینۀ دل را کدر می کرد.
شاید این فریاد را با خویش می گفتم:
ــ باید این آیینه را از ظلم این ظلمت،
                                               رهایی داد.
چهرۀ او را به لبخندِ امیدی تازه
                               از نو روشنایی داد.
عشق باید پرده از رخسار این آیینه بردارد
چهرۀ او را به دست نور بسپارد.

زیبای وحشی ...


زن: - سحر ، چون می روی در کام امواج.
          کند تابِ مرا، هجر تو تاراج.
                      
ماهیگیر: - منم یک مرد ماهیگیر ساده ،
                  خدا نانِ مرا در آب داده !
                   
زن: - تو را دریا فرو کوبیده ، صدبار
          از این زیبای وحشی دست بردار!
            
ماهیگیر: - چو می خوانندم این امواج از دور؛
                  همه عشقم ، همه شوقم ، همه شور.
         
زن: -  فریبش را مخور ای مرد ، زین بیش،
           به گردابش ، به توفانش بیندیش!

 

ماهیگیر: -  نمی ترسم ، نمی پرهیزم از کار ،
                   به امیّد تو ، می آیم دگر بار!
                
*
                   
زن: -  اگر از جان نمی ترسی در این راه ؛
                      بیاور گوهری ، رخشنده ، چون ماه.
                      بشوی از خانه ات فقر و سیاهی
                      که مروارید نیکوتر ز ماهی!
                      
                      
ماهیگیر: -  زعشقم گوهری تابنده تر نیست.
                  سزاوار تو زین خوش تر گهر نیست.
                  ولیکن تا نباشم شرمسارت؛
                  فروزان گوهری آرم ، نثارت!
*
                  
زنی خاموش ، در ساحل نشسته.
به آن زیبای وحشی چشم بسته.
بر او هر روز چون سالی گذشته است.
هنوز آن مرد عاشق برنگشته است!
نه تنها گوهری در دام ننشست،
که عشقی پاک گوهر رفت از دست!!!

شادیِ خویش


من، که شب صدای بال ماهتاب را،
بانگ پر گشودن شهاب را،
           
من که شب، صدای پای خواب را؛
روشن و روان،
                   ــ به گوش جان ــ
                                       شنیده ام؛
روزها و روزها
با همه گرسنگی و تشنگی
نشنوم چرا
این همه شکایت، این همه ملال
این همه فغان برای نان و آب را؟
             
شادیِ تو،
             ای سرشت و سرنوشت!
ای روانِ ره شناس!
شادیِ تو،
                 با سپاس!

خار و روزگار


چو خاری به دل داری از روزگار،
چو نتوانی از دل برون کرد خار،
چو درمان و دارو نیاید به دست،
                زر و زور بازو نیرزد به هیچ،
چو تدبیر و نیرو،
              نیاید به کار،
در آن تنگنایی که اندوه و رنج
دلت را فراگیرد از هر کنار...

به گُل فکر کن!
به پهنای یک آسمان گل
به دریای تا بیکران گل …
رها کن تنِ خسته ات را
در آن باغ تا بی نهایت بهار
شنا کن!
             سبکبال
                         پروانه وار…
مگر ساعتی دور از آن کارزار
بیاسایی از گردش روزگار

یک لحظه آرامش ...


بید مجنون، زیر بال خود، پناهم داده بود!
در حریم خلوتی جان بخش، راهم داده بود.
تکیه بر بال نسیم و چنگ در گیسوی بید!
مسندی والاتر از ایوانِ شاهم داده بود.
شاه بودم، بر سرِ آن تخت، شاهِ  وقتِ خویش
یک چمن گل، تا افق، جای سپاهم داده بود!
چتر گردون، سجده ها بر سایبانم برده بود
عطر پیچک، بوسه ها بر پیشگاهم داده بود!
آسمان، دریای آبی،ابرها، قوهای مست!
شوقِ یک دریا تماشا بر نگاهم داده بود...!
آه! ای آرامش جاوید! کی آیی به دست؟
آسمان، یک لحظه، حالی دلبخواهم داده بود!

بر بالِ باور ...


دانسته های ما و
بر بال باورهایمان بسته است.
              
وقتی که چیزی را می آموزیم؛
چندین چراغ تازه، در دهلیز باورها می افروزیم
*
بالاترین ناباوری مرگ است!
در عرصۀ پیکارمان با مرگ،
                                    تدبیری نمی دانیم
وقتی شبیخون می زند، ناچار
در بهت، در ناباوری، خاموش می مانیم!
*
                 
او را که تا دیروز می دیدیم،
او را که با هر ذره جان می پرستیدیم،
در باغ باورها،
                          در آن آفاقِ عطرافشان،
از دانش، از گفتار، از لبخندِ شیرینش،
گل هایِ نور و مهر می چیدیم؛
ناگاه!
باور کرد باید؟!
                           آه،
این درّۀ تاریک،
                   این خاموشیِ مطلق
این بهت، این بغض،
این فاصله، این ظلمت، این سرما و این سرسام؟
                                               این آوار؟
این سنگِ سرد؟! این گور؟
این تا همیشه؟
                           تا ابد؟
                                   تا بی نهایت؟
                                                   دور...!
آنگاه، بی او،
باز این مصیبت گاه،
                            و این راه!
*
                    
ناباوری تیری است!
تیری گران، جانسوز.
آنگونه جانسوز است،
کز بال باورهای مان،
                      خون می چکد امروز!

برگْ ریزان


باز امشب، ماه بند از پایِ پندارم گرفت
خواب را پیچید و دور از چشم بیدارم گرفت.
گیسوی سیمین به زیر افکند و از چاهم رهاند.
هرچه یاد از هرکجا، در پیش رخسارم گرفت.
روزگارِ کودکی در پرتو اشکم شکفت
پاک جان آیینه ای بودم، چه زنگارم گرفت!
داغ یارانی که دست مرگ، پیش از ما ربود
هر یکی چون شعله، در جان شرربارم گرفت.
خواستم فریاد برآرم که: «آن دنیا کجاست؟»
بغض ها درهم گره شد، راه گفتارم گرفت.
کوچه باغ عشق را خاموش و غمگین سرزدم
برگ ریزانِ جدایی زیر آوارم گرفت.
شاید این او بود می آمد! پشیمان شرمگین
بی سخن، می رفت آیا نقش دیوارم گرفت؟
از وفای شعر شادم، وز تکاپوهای خویش
جان نهادم بر سر این کار تا کارم گرفت.
رونق بازار گیتی قصۀ غم بود و بس
من فراوان داشتم زین جنس بازارم گرفت.
موج دریای سحر نقش شبم را شست و برد
صبح، از نو، در امیدی ناپدیدارم گرفت.

از بالای بام


بالای بامِ«شصت و سه سال» ایستاده ام
اکنون،تمام منظره پیداست!
از روز های نزدیک،
تا سال های دور،
آن خانه های کوچکِ غمناک
و آن کوچه های سنگی باریک
آن چهره های پاک و گرامی
و آن خاطرات روشن وتاریک.
آن یاد های گم شده در باد
و آن همرهان خوب که از دست داده ام.

*


پرسی اگر:
ــ جمال جهان را،
ــ باری ــ چگونه دیده ای؟
در پاسخت بگو؛ چه بگویم؟
جز آنکه نقش منظره ام را
با قطره های اشک بشویم...

آنگاه، که از کنار هیاهوی زندگی
خاموش بگذرم
با حسرتی عظیم که با خویش می برم
با کوله بارشعر،که بر جا نهاده ام!

ناخدا


تخته پاره های کشتی شکسته ای
در میان لای و گل نشسته بود
شعله های بی امان آفتاب
راهِ هر نگاه را
تا کرانه بسته بود.
ما میان زورقی، به روی آب
*

ناگهان پرنده ای
از میان تخته پاره ها، به آسمان پرید
خطّ جیغ جان خراش خویش را
در فضا کشید:
ــ ناخدا کجاست؟
*

شاید این پرنده،
روحِ ناامید یک غریق بود؛
در کشاکشی میان مرگ و زندگی،
در کمند پیچ و تاب ها؟

شاید این صدا، همیشه جاری است
در تلاطمِ عظیم آب ها!
*

سال ها و سال هاست،
بازتابِ« ناخدا کجاست؟»
در میان تخته پاره های هستی من است.
مثل این که روح من،
با همان پرنده هم نواست!
زآنکه این غریق نیز
همچنان به جستجوی ناخداست.

چه اتفاقی باید بیفتد؟


ندیده ای که حباب،
به یک تلنگُرِ باد،
به چشم هم زدنی، محو می شود ناگاه؟
               
چه اتفاقی باید بیفتد،
            ای همراه
که من بدانم و تو
که عمر و هستی ما
حباب وار، بر این موج خیز می گذرد؟
               
*
            
حباب را نفسی هست تا دهد از دست.
من و تو را،
                           ــ ای داد ــ
کجا مجال نفس، در نفس،
                                    در این بیداد،
در این تهاجم دود،
در این سموم سیاه،
که همچون باد خزان، برگ ریز می گذرد!
            
*
                
فریبِ صفحۀ تقویم را به هیچ انگار.
حساب روز شب و ماه و سال را بگذار،
حسابِ لحظه نگهدار،
که چون فراریِ پا در گریز، می گذرد
چون «می گذرد» ها
                            «گذشت» شد ناگاه؟!
چه اتفاقی باید بیفتد، ای همراه،
که این حباب بر احوال خود شود آگاه
که لحظه ای دگر «این نیز»
                                      نیز می گذرد!

زمان...


اگرچه شب
              شبِ روشن
                       چراغِ جان من است؛
گذر ز کویِ «غروب»
نه در توانِ من است
*
                   
غروب، می کُشدم !
به ریشه می زندم !
ز پا می افکندم !
چگونه غم نخورم؟
                            مرگ روشنایی را،
به چشم می بینم !
                    
غروب، تنگی زندان،
غروب، درد جدایی
غروب، غصّه و غم،
صدای گریۀ خاموش،
                             مویه و ماتم !
غروب، سایۀ غم های بی کران من است .
*
          
شبم، شکفته به دیدار و مهر یاران است
شبم، ز صحبت یاران ستاره باران است
*
           
                
شب سیاهِ، فراوان گذشته از سر من
شبی که مرگ نشسته است در برابر من
شب سیاه تر از مرگ و سرخ تر از جنگ
که آنچه بر سرِ ما رفته نیست باور من
ــ همان نکوتر، کز نام آن کنم پرهیز
وز آن ملال، ننالم به دوستان عزیز ــ
*
                  
بسا شبا، که سفر می کنم،
                                   سفر در خویش
به دوردست زمان
بسا شبا، که گذر می کنم،
                                      چو روح نسیم
به بیکران جهان،
                           
بسا شبا که سکوت و ستاره همدم من،
نشسته ام به تماشای این رواق بلند،
که دختران سخن، از دریچۀ الهام،
مرا به صحبت شیرین خویش می خوانند،
*
                 
چه مایه، لذت ناب است، این نخفتن ها
شب شکفتن ها
به همزبان قلم از نگفته، گفتن ها،
شب و لطافت و هستی،
شب و طبیعتِ رام
                
دل از سرودن یک شعر تازه و شیرین کام
که خواب، در رسد آرام و
                            گستراند دام!
*
                
سحر، دوباره مرا می رباید از این بند.
سحر، دوباره به من جان ِ تازه می بخشد
سحر، درآمدِ روز
سحر، تولد نور
سحر شکستن ظلمت،
                        گریز تاریکی
سحر تبسم مهر
سحر طلایۀ صبح
شکوه و شادی آغاز،
                                  پویه و پرواز.
همیشه بانگ رهایی است،
                          در فضای سحر
                     
غبارِ راهِ زمان را ز سینه می شویم
چو برکشم نفسی چند در هوای سحر.
*
                   
چو آفتاب برآید،
                           ز در درآید روز.
دوباره روشنی ایزدی شود پیروز
به لطف نور، سرآید زمان تاریکی
من این میانه،
                      قلم برکشم ز ترکشِ مهر
چو تیغ صبح،
                        در افتم به جان تاریکی!

ناسازگار


سرانجام بشر را، این زمان، اندیشناکم، سخت
بیش از پیش
که می لرزم به خود از وحشت این یاد.
نه می بیند،
            نه می خواند،
                      نه می اندیشد،
                              این ناسازگار، ای داد!
نه آگاهش توانی کرد، با زاری
نه بیدارش توانم کرد، با فریاد!
                   
نمی‌داند،
بر این جمعیت انبوه و این پیکار روزافزون
که ره گم می کند در خون،
از این پس، ماتم نان می کند بیداد!
            
نمی داند،
زمینی را که با خون آبیاری می کند،
                                        گندم نخواهد داد!
دل‌افروزتر از صبح
                     چه زیباست که چون صبح، پیام ظفر آریم
گل سرخ،
             گل نور،
                       ز باغ سحر آریم.
چه زیباست، چو خورشید،
                               درافشان و درخشان
زآفاق پر از نور، جهان را خبر آریم .
               
همان گونه که خورشید، بر اورنگ زر آید،
خرد را بستاییم و،
                           بر اورنگ زر آریم.
چه زیباست، که با مهر،
                             دل از کینه بشوییم.
چه نیکوست که با عشق،
                                 گل از خار برآریم.
گذرگاه زمان را،
                   سرافراز بپوییم.
شب تار جهان را
                           فروغ از هنر آریم.
اگر تیغ ببارند، جز از مهر نگوییم
وگر تلخ بگویند،
                                 سخن از شکر آریم.
بیایید،
بیایید،
از این عالم تاریک
دل‌افروزتر از صبح،
                       جهانی دگر آریم!

رخش سپید خورشید


ناگاه، شیهه‌ای سرخ
بر بام قله تابید
              در شام دره پیچید.
 
رخش سپید خورشید،
با یال‌های افشان،
بر کوه‌های مشرق،
می‌تاخت،
می خروشید!
 
از نعل گرمش آتش
بر سنگ خاره می ریخت
شب، می گریخت در غار
خون از ستاره می ریخت.
 
گل‌های تشنۀ نور
           بوی سپیده دم را
                                      از باد می ربود.
                          
مرغان رسته از بند
چون خیل دادخواهان،
آزاد، می سرودند.
                
بر روی قله‌ها، شاد
می‌رفت رخش، چون باد
چاهی سیاه، ناگاه
دامی گشود در راه.
                 
رخش از بلندی کوه
افتاد در بن چاه!
               
                  
گل‌های تشنۀ نور
ماندند در سیاهی
نشکفته گشت پرپر
گلبانگ صبحگاهی
                        
مرغان رسته از بند،
در سینه‌ها نهفتند؛
فریاد دادخواهی!
                    
آنک! شغاد، پنهان
در جان پناه سختش.
کو رستمی که دوزد،
با تیر بر درختش؟!

بر صلیب


بر صلیبم،
         میخکوب!
خون چکد از پیکرم، محکوم باورهای خویش.
بوده‌ام دیروز هم آگاه، از فردای خویش.
                               
مهرورزی کم گناهی نیست! می‌دانم،
                                           سزاوارم، رواست.
                     
آنچه بر من می‌رسد، زاین ناسزاتر هم سزاست
در گذرگاهی که زور و دشمنی فرمانرواست.
                  
مهرورزی کم گناهی نیست!
کم گناهی نیست عمری، عشق را،
                                        چون برترین اعجاز، باور داشتن.
 
پرچم این آرمان پاک را
در جهان افراشتن.
پاسخ آن، این زمان:
                       تن فرو آویخته!
                                      با نای بی آوای خویش!
                              
ساقۀ نیلوفری رویید در مرداب زهر!
ای همه گلهای عطر آگین رنگین!
                                   این جسارت را ببخشایید بر او،
                                   این جسارت را ببخشایید!
                   
جرم نابخشودنی این است:
               «ننشستی چرا بر جای خویش؟»
                       
جای من بالای این دار است با این تاج خار!
در گذرگاه شما،
                                 این تاج، تاج افتخار.
جای من، تا ساعتی دیگر، از این دنیا جداست،
جای من دور از تباهی‌های دنیای شماست؛
ای همه رقصان
                      درون قصر باورهای خویش!

کو... کو...؟


شبی خواهد رسید از راه،
که می‌تابد به حیرت ماه،
 می‌لرزد به غربت برگ،
                             می پوید پریشان، باد.
                  
                   
فضا در ابری از اندوه
درختان سر به روی شانه‌های هم
                     ــ غبارآلود و غمگین ــ
 راز واری را به گوش یکدگر
                                        آهسته می گویند.
                     
دری را بی‌امان در کوچه‌های دور می کوبند.
چراغ خانه‌ای خاموش،
               درها بسته،
                               هیچ آهنگ پایی نیست.
کنار پنجره، نوری، نوایی نیست ...
                         
هراسان سر به ایوان می‌کشاند بید
به جز امواج تاریکی چه خواهد دید؟
                  
مگر امشب، کسی با آسمان، با برگ، با مهتاب
                                        دیداری نخواهد داشت؟
                   
به این مرغی که کوکو می زند تنها،
                                       مگر امشب کسی پاسخ نخواهد داد؟
مگر امشب دلی در ماتم مردم نخواهد سوخت
مگر آن طبع شورانگیز، خورشیدی نخواهد زاد؟
کسی این گونه خاموشی ندارد یاد...
                      
شگفت انگیز نجوایی است!
در و دیوار
                     به دنبال کسی انگار
                                 می گردند و می‌پرسند:
                                         از همسایه، از کوچه.
درخت از ماه،
                ماه از برگ،
                                  برگ از باد!

با قلم ...


با قلم می گویم:
                ــ ای همزاد، ای همراه،
                          ای هم سرنوشت
هر دومان حیران بازی‌های دوران‌های زشت.
شعرهایم را نوشتی
                     دست‌خوش؛
اشک‌هایم را کجا خواهی نوشت؟