درآمد

تمام مزرعه از خوشه های گندم پر
و هیچ دست تمنا
 دریغ سنبله ها را درو نخواهد کرد
 دروگران همه پیش از درو
 درو شده اند

 

 

بخش۱

به چشمهای نجیبش که آفتاب صداقت
و دستهای سپیدش
 که بازتاب رفاقت
 و نرم خند لبانش نگاه می کردم
 و گاه گاه تمام صورت او را
صعود دود ز سیگار من کدر می کرد
 و من به آفتاب پس ابر خیره می گشتم
و فکر می کردم
در آن دقیقه که با من
 نه تاب گفتن و نه طاقت نگفتن بود
 و رنج من همه از درد خود نهفتن بود
سیاه گیسوی من مهربانتر از خورشید
 از این سکوت من آزرده گشت و هیچ نگفت
و نرم خندۀ نشکفته بر لبش پژمرد
 و روی گونۀ گلگونش را
 غبار سرد کدورت در آن زمان آزرد
توان گفتن از من رمیده بود این بار
در آخرین دیدار
تمام تاب و توانم رهیده بود از تن
اگر چه سخن از تو می گریزم را
  چه بارها که به طعنه شنیده بود از من
 توان گفتن از من رمیده بود این بار چرا ؟
 که این جداییم از او نبود از خود بود
 و سرنوشت من آن گونه ای که می شد بود
 سخن تمام
 مرا دستهای نامرئی به پیش می راندند
سخن تمام مرا کوه و جنگل و صحرا به خویش می خواندند

بخش۲

چه انتظار عظیمی نشسته در دل ما
همیشه منتظریم و کسی نمی آید
 صفای گمشده آیا
بر این زمین تهی مانده باز می گردد ؟
اگر زمانه به این گونه پیشرفت این است
مرا به رجعت تا آغاز مسکن اجداد
 مدد کنید که امدادتان گرامی باد
 همیشه دلهره با من همیشه بیمی هست
 که آن نشانۀ صدق از زمانه برخیزد
و آفتاب صداقت ز شرق بگریزد
همیشه می گفتم
چه قدر مردن خوب است
 چه قدر مردن
 در این زمانه که نیکی حقیر و مغلوب است
 خوب است

بخش۳

 میان این برهوت
این منم من مبهوت
بیا بیا برویم
به آستانۀ گلهای سرخ در صحرا
و مهربانی را
ز قطره قطره باران ز نو بیاموزیم
بیا بیابرویم
به سبزه زار که گسترده سینه در صحرا
 بیا که سبزۀ ‌آن دشت را لگد نکنیم
و خواب راحت پروانه را نیاشوبیم
گیاه تشنه لب دشت را به شادابی
ز آب چشمه شراب شفا بنوشانیم
بیا بیا برویم
 و مهربانی خود را به خاک عرضه کنیم
که دشت تشنۀ عشق است و شهر بیگانه
بیا بیا برویم
 که نیست جای من و تو
 که جای شیون نیز
 نه سوز سرما اینجا
که خشمی آتش وار
به شاخۀ سر نزدۀ هر جوانه
می سوزد
نه پر گشود پرنده در اوج در پرواز
که شعله های غضب جوجه پرستو را
درون بیضه به هر آشیانه می سوزد
 تمام مرتجعان غول گول دنیایند
 همیشه سد بلندی به راه فردایند
بیا بیا برویم
که در هراس از این قوم کینه توزم من
و سخت می ترسم
که کار را به جنون
 و مهربانی ما را به خاک و خون بکشند
چگونه می گویی
به هر کجا که رویم آسمان همین رنگ است
 بیا بیا برویم
 آه من دلم تنگ است
بیا بیا برویم
 کجاست نغمۀ عشق و نسیم آزادی
در این کویر نبینم نشان آبادی
نشانۀ شادی
دلم گرفت از این شیوه های شدادی
بیا بیا برویم
خوشا رستن و رفتن
 به سوی آزادی

بخش۴

تمام قصه همین بود
و می گفتم
حکایت من و تو ؟
هیچ کس نمی خواند
 چه بر من و تو گذشته است ؟
 کس نمی داند
چرا ؟
 که این سکوت سکوت من و تو بی تردید
 حصار کاغذی ذهن را ز هم نشکافت
 و خواهش من و تو نیم گامی از تب تن نیز دورتر نگذشت
 که در حصار تمنای تن فروماندیم
و در کویر نفس سوز من فروماندیم
نه از حصار تن خویشتن برون گامی
نه بر گسستن این پای بندها دستی
همیشه می گفتم
 من و سکوت ؟
 محال است
 سکوت عین زوال است
 سکوت یعنی مرگ
سکوت نفس رضایت
عین قبول است
 سکوت که در زمینۀ اشراق اتصال به حق
در این زمانه نزول است
سکوت یعنی مرگ
کجایی ای انسان ؟
عصارۀ عصیان
چگونه مسخ شدی
 با سکوت خو کردی
تو ای فریدۀ هر آفریده
 بر تو چه رفت ؟
 کز آفریدۀ خود
از خدای بی همتا
به لابه مرگ مفاجاه آرزو کردی ؟

بخش۵

کدام خانه ؟
کدام آشیانه
 صد افسوس
که بی تو شهر پر از آیه های تنهایی است
سپهر شب زده اینجا
ستاره باران است
غروب غمزدۀ شهر داغداران است
بیا بیا و بیاموز
به ما نسیم شدن
به ما پرنده شدن
به ما گذشتن از من
 بیا بیا و بیاموز
به ما شجاعت مردن
 دل شهید شدن
از این پلشت و پلیدی
 رهیدن و دیدن
 پدید آمدن از قلب ناپدید شدن
و بیم بیم پذیرفتن است و تن دادن
 خلاف خواسته گردن
به هر رسن دادن
و در مراسم اعدام خویش خندیدن
 و مرگ شیر زنان را و
 شیر مردان را
به چشم خود دیدن
کجایی؟
ای که تو وقتی عبور می کردی
حصار هیبت هر آستانه یی می ریخت
تویی که در توانایی نواختن است
که در تو قدرت ما را دوباره ساختن است
همیشه خاطره خوب تو گرامی باد
و نام خوب تو
 آن نام خوب نامی باد

بخش۶

به باد سست نهاد اعتماد شاید کرد
به یار سست نهاد اعتماد ؟
ای فریاد
 میان همهمۀ شهر
 چرا نمی شنوی شیون شهیدان را ؟
نعره های عصیان را
به دشت باید رفت
 به کوه باید زد
دگر به شهر کسی پاسخی نمی گوید
به کوه و دره تو را هست پاسخی پژواک
 اگر کنی ادراک
چگونه دره صدا می دهد ؟
 برادر نه
من و ز شهر امید تلاش ؟ دیگر نه

بخش۷

و دوست ؟ نه
که بروتوس خنجر خود را
به نام نامی ننگ آوران فرود آورد
 چه کس به تهنیت مرگ من سفر می کرد
که مژده را برساند بر آستانۀ مهر
و من که کنده شدم از زمین بی بنیاد
رها شدم به فضا
در فضای بی پایان
 و هر ستاره از آن اوجها صدا می زد
مرا صدا می زد
که من هلاک شدم
و من
نه زی ستاره نه زی مهر سوی خاک شدم
تو مرگ پاکترین عاشقان خود دیدی چگونه خندیدی ؟
 بمان بمان
تو و خلوتگه تبه کاران
تو را به خامی اگر خوش خیال خوابی هست
به خیل خواب خود ای خوبروی من خوش باش
مرا هنوز در اندیشه آفتابی هست

بخش۸

تو را هنوز اگر همتی به جا مانده است
سفر کنیم
سفر
سفر ادامۀ بودن
ز سینه زنگ کدورت زدودن است
آری
سفر کنیم و نیندیشیم
اگر چه ترس در این شب که از شبانه ترین است
اگرچه با شم شومم همیشه ترس قرین است
سفر کنیم سفر
در این سیاهی شب این شب پر از ترفند
از این هیکل ترس آفرین چه می ترسی ؟
مترسکان سر خرمنند و با بادی
چو بید می لرزند
سفر به عزم گریز ؟
این گمان مبر که مرا
سفر به عزم ستیز است
سفر شکفتن آغاز و ترجمان شکوه است
سفر به عزم رهایی ز خیل اندوه است
سفر به عزم رسیدن به صبح هشیاری است
سفر کنیم
سفر ابتدای بیداری است
سفر کنیم و ببینیم
تمام مزرعه از خوشه های گندم پر
و هیچ دست تمنا
دریغ سنبله ها را درو نخواهد کرد
دروگران همه پیش از درو
درو شده اند

بخش۹

چه سان به کوه دماوند بندها بگسست
چه سان فرود آمدند
 اساس سطوت بیداد را چه سان گسترد ؟
چو برق آمد و چون رعد
 چه سان به خرمن آزادگان شرر انداخت
چه پشته ها که ز کشته ز کشته کوهی ساخت
کجاست کاوۀ آهنگری
که برخیزد
اسیریان ستم را ز بند برهاند
و داد مردم بیداد دیده بستاند
گسسته بند دماوند دیو خونخواری به جامۀ تزویر
نقابش از رخ برگیر
دگر هراس مدار این زمان ز جا برخیز
کنون تو کاوۀ آهنگری به جان بستیز
و گرنه جان تو را او تباه خواهد کرد
دوباره روی جهان را سیاه خواهد کرد
بدی و نیکی را
 رسیده گاه جدال و زمان پیکار است
 بکوش جان من
 این جنگ آخرین بار است
کنون شما همه کاوه ها بپاخیزید
و با گسسته بند دماوند جمله بستیزید
که تا برای همیشه به ریشۀ ستم و ظلم
 تیشه ها بزنید
 و قعر گور گذارید پیکر ضحاک
نشان ظلم و ستم خفته به سینۀ خاک

بخش۱۰

به شهر برگردیم
به این دیار نیاز
نیازمند رهایی
 نیازمند امید
 سبد سبد ز هواهای تازه هدیه بریم
 سبد سبد گل شادی
 نسیم آزادی
به شهر برگردیم
به شهر خسته از این دود و آهن و پولاد
به شهر همهمه شهر شلوغ پر فریاد
به شهر  ِ بر گردن
 همیشه چکمه و آهن
به شهر برگردیم
به چشم خویش ببینیم
 که کودکان مسلسل به دست در کوچه
 درون آینه ذهن خود تهی کردند
به یک فشار به ماشه
 هزارها تن را
و روی خاک فکندند خیل دشمن را
دریغ کودک کوچه
 اسیری اوهام
دریغ غنچۀ نشکفته پر پر ایام
فریب خورده خودخواهی خیالی خام

بخش۱۱

سوی مزار تو می آیم
ای شهید جوان
عزیز گشتۀ من
 مهربانترین یاران
مزار تو چه غریبانه بود
 در برهوت
تو و سکوت ؟
من از این سکوت تو مبهوت
شهید بی کفن افسانه را مکرر کرد
حماسه بود
 نه افسانۀ شبانۀ خواب
گلی که پنجۀ بیرحم باد پرپر کرد
غمین و سر به گریبان
 شکسته دل مغموم
 من از مزار تو می آیم
 ای غریب شهید
من از مزار تو می آیم
ای من مظلوم

بخش۱۲

من از کدام دیار آمدم که هر باغش
هزار چلچله راگور گشت و بی گل ماند
من از کدام دیار آمدم که در دشتش
نه باغ بود و نه گل
 تیر بود و مردن بود
و در تب تف مرداد
 جان سپرد
گذشت تابستان
دگر بهار نیامد
و شهر شهر پریشیده
بی بهاران ماند
 و دشت سوخته در انتظار باران ماند
امید معجزه یی ؟
 نه
 امید آمدن شیر مرد میدان ماند
اگر چه بر لب من از سیاهی مظلم
و پایداری شب
ناله هست و شیون هست
 امید رستن از این تیرگی جانفرسا
هنوز با من هست
امید
 آه امید
 کدام ساعت سعدی
 سپیدۀ سحری آن صعود صبح سخی را
به چشم غوطه ورم در سرشک خواهم دید؟

بخش۱۳

چه قدر زود اتفاق می افتاد
بلند بالایان مگر چه می دیدند
که روز واقعه در مرگ دوست خندیدند
 چگونه سرو کهن در میان باغ شکست
 چگونه خون به دل باغبان افتاد
 و باغ
باغ پر از گل در آن بهار چه شد ؟
در آن شب بیداد
کدام واقعه در امتداد تکوین بود
 که باغ زمزمۀ عاشقانه برد از یاد
ببین ببین
 گل سرخی میان باغ شکفت
به دست خصم تبهکار اگرچه پرپر شد
بسا نوید بهاران دیگری را داد و خصم را آشفت

بخش۱۴

کسی به سوک نشست
 و در مصیبت آن روزهای خوب گریست
کسی نمی داند
 که پشت پنجره آواز کیست می آید
که کیست می خواند
کسی به سوک نشست
 که سوکوار جوانی است سوکوار امید
و سوکوار گذشتن و برنگشتن هاست
کسی نمی داند
 که پشت پنجره رودی است در سیاهی شب
 چرا نسیم
 چرا آن نسیم روح نواز
 میان برگ درختان نمی وزد امشب ؟
همیشه تنهایی در آستانۀ وحشت
 در آستانه تب
 کسی سراغ مرا از کسی نمی گیرد
 که هستیم تنها
 در انعکاس صدایی ز دور می آید
و در سیاهی شبها
رسوب خواهد کرد
هنوز می گذرم نیمه های شب در شهر
 مگر که لب بگشاید به خنده پنجرها
 کجاست دست گشاینده ؟
خواب سنگین است
 مرا به یاد بیاور
مرا ز یاد مبر
که انعکاس صدایم درون شب جاری است
 کسی نمی داند
 که در سیاهی شب دشنه ای است در پشتم
که در سیاهی شب خنجری است در کتفم
مرا ندیدی
دیگر مرا نخواهی دید
که پشت پنجره سرشار از سیاهی شب
 که پشت پنجره آواز دیگری جاری است
میان خلوت خاموشی شب دشمن
بخوان زمزمۀ آواز
سکوت را بشکن
 چرا فراموشی ؟
 چگونه خاموشی ؟
 به گوش خویش مگر بشنویم این آواز
که عاشقان قدیمی دوباره می خوانند
مرا به نام
تورا به نام
که نام
نام من و توست
 عشق آواز است
 مرا به نام بخوان این سکوت رابشکن
 چرا ؟
 که زمزمه از آیه های اعجاز است
دریغ و درد که شرمنده ایم شرمنده
 که هست فرصت آواز و نیست خواننده

بخش۱۵

به راه باید رفت
 و در نشستن با هر که
 هر کجا هر وقت
از احتیاط نباید گذشت
که یک دقیقه غفلت
بسا که حاصل آن
سالهای دربه دری است
همیشه می پرسم
من و سرودن محتاط ؟
کنون به دوست
 که رخ را ز باده می افروخت
 حدیث درد مگویید
که بال شب پره در گرد شعله خواهد سوخت
 کنون به دوست بگویید
شراب را بردار
 و در سکوت کویری در این شب شفاف
به باغ پسته نگاهی ز روی رحمت کن
به یاد روزی که این جام باده را نوشی
اگر که پستۀ این شهر خوب خندان است
دهان دختر زیبا تهی ز دندان است
 که هر شکسته دندان بهای یک نان است
شراب می نوشی ؟
 و مست می نگری نقشهای قالی را ؟
میان پیچ و خم نقشهای هر قالی
چه روزهای جوانی است خفته در تابوت
شراب می نوشی ؟
 به یاد روی که ؟
رویی که از دو دیده تهی است ؟
 به یاد چشم سیاهی که دیگرش هرگز
 توان دیدن نیست ؟
 بیا به شهر در آییم
به شهر گشته نهان در میان گرد و غبار
به شهر هر شبش از آسمان درافشانی
و روی گونه طفلان سرشک نورانی
به شهر سر به گریبانی و پریشانی
کنون که شهر دمادم به دست تاراج است
تو جام را بگذار
 و تیشه را بردار
 چرا ؟
که ریشۀ این رشد کرده زهرآگین
به تیشه محتاج است

بخش۱۶

ببند غنچه صفت لب زمانه خونریز است
گل مراد چه جویی سموم پاییز است
سراب حسرت ایام حاصل فرهاد
شراب دلکش شیرین به کام پرویز است
لبم به جام و سرشکم به جام می لغزد
تهی ز باده و از اشک جام لبریز است
به هر که می نگرم غرق بدگمانی هاست
 ز هر که می شنوم داستان پرهیز است
ز لاله زار جهان بوی داغ می آید
به جویبار دود خون چه وحشت انگیز است
همیشه کشور دارا خراب از اسکندر
هماره ملکت جم زیر چنگ چنگیز است
از آنچه رفت به ما هیچ جای گفتن نیست
 چرا ؟ که در پس دیوار گوشها تیز است
 کدام نقطه دمی امن می توانی زیست
به هر کجا که روی آسمان بلاخیز است
چنان شکست زمانه پرم که پندارم
شکنجه های تو بر من محبت آمیز است
من و مضایقه از جان ؟ تو آن چنان خوبی
که پیش پای تو جان حمید ناچیز است

بخش۱۷

ز شب هراس مدار این هنوز آغاز است
بیا که پنجره رو به صبحدم باز است
چو آفتاب درخشان چه خوش درخشیدی
طلوع پاک تو در شب قرین اعجاز است
 تو مهربانی خود را نثار من گردان
غلط اگر نکنم آفتاب فیاض است
ز ترک تاز حوادث دمی تغافل کرد
کبوتر دلم از آن به چنگ شهباز است
هزار بار مرا آزمودی و دیدی
 «حمید» در ره ِ ایران هنوز جانباز است