۱ - بازخوانی یک اندوه


مرگ ،
ناگاه
پاشید ،
      یک کاسۀ خون
                     به سفرهٔ من .
              
او
مرده بود .
و در آستانهٔ روایت گلهای اطلسی ،
و در آغاز ترنم آفتاب
جوانه زد ،
سبز شد ،
و قامت کشید.
                
سایهٔ رنگ پریدهٔ سرو ،
بر سنگ فرش حیاط ،
خمید.
              
در باغچه ،
نسترن پیر
بر دیوار تکیه زد .
              
کلاغ خستهٔ بیمار
کِز کرد برسر چینه
قار قار
او ، مرده بود .
                  
قمری نشست بر لب پاشویه
با اضطراب روشن تردید .
               
یک تکه نان و چند دانهٔ گندم
در کوزهٔ شکستهٔ پر آب
                          چاق می‌شدند .
               
آهنگ مبهم باران ،
با چکاچکی آرام
                   ترجیع وار
بر هُرم رخوت خاک
                     می‌چکید .
                      
در حوض ،
ماهی قرمز تنبل
در زلال آبی خود
آرام می‌گریست .
                
تشتِ مسین
چند رختِ کهنهٔ چرک را
در خاطرات کف‌آلودش ،
خمیازه می‌کشید.
          
                       ***
با من بگوی که ابر
چگونه تاب خواهد آورد
بر شیون لهیدهٔ ناودان؟
         
                       ***
در را مبند
         که مرگ ،
در بشارت خوف‌آورش ،
بیهودگی انسان را
به انتظار نشسته است .
و در شیارهای تبسم ،
اندوه را
حریصانه می‌کاود!
و انجماد بودن و خواندن را
در رگمرگ‌های سربی خود
و در شطِ یقین ِ حیات
                  فریاد می‌کند
و در انتظار احتضار یک نبض ،
بی‌تاب می‌شود .
                   
                       ***
اینک ،
زمزمه کن.
خاموش منشین!
که شادیِ لبخند ،
             خواهد ماسید
                بر لبهای تکیدهٔ
                                 یک رؤیا .
                
وقتِ بلوغ رهایی‌ است
پرواز باید کرد
با بال‌های خیس ،
و در هق‌هق سکوت .
خاموش مباش!
شعری بگوی ،
مادر مرده است .

۲ - آن روز


تو را می‌کاوند
می‌کاوند ، می‌کاوند...
شاید که بیابند
            آن چه را که
در خاطراتِ خستهٔ تو نیست.
                
                    ***
پُر کن
    جیب‌های خالی خود را!
لبریز کن
         از لهیب حادثه .
بگذار
لب‌های خونی آنان
در سوگِ واژهٔ لبخند
              عقیم بماند.
                   
ردای بلند مرا
               تکه تکه کن
و بر زخم‌های باروَر خود
                       قابی بدوز .
بگذار ،
تکثیر شوند
        جیب‌های بی‌روزن .
                      
                   ***
یک روز ،
یک شب ،
آفتاب سر برخواهد زد
                 از چل تکه‌های تنت .
                
                   ***
اینک ،
ردای من
آنک ،
ردای ما
              
                   ***
گهواره‌ای است
             جامۀ تو !

۳ - بلوغ


یک روز ،
به روی چینهٔ دیوار باغ خواهم رفت .
به دوش شاخ سپیدار
                      خواهم ایستاد .
قد خواهم کشید ،
                     برای دیدن تو .
همراه شو با من
تو نیز به روی پنجهٔ پاهای خویش
                                           بایست ،
تا نظاره کنی
              قامت خود را !
و آنگاه ،
       نزدیکتر بیا
بنشین ،
                برای دیدن جسم تکیدهٔ من.                             

۴ - عجز


با من بیا
تعجیل کن ، که مرگ
در تهاجم سرشارش ،  
                تقسیم می‌کند ،
« ما » را
         به غم واژهٔ « من و تو ».
آنگاه
عاجزانه می‌شکنیم
          در رعشهٔ سکوت نگاهش
بی آنکه
        دستی
برای نجات و رهایی
                   به سویمان یازد.
آری ،
انسان ،
چه بی کس و تنهاست در محاربه با مرگ!

۵ - هجرت


آری،
تاریخ
این گونه آغاز شد ،
یک روز ،
        که آفتاب
               می‌چکید
آرام،
       بر شاخسار بید .
و پروانه‌ها
بر گِرد کرمکی شب تاب
                             طواف می‌کردند .
و چلچله‌ای غریب ،
واژهٔ سفید زمستان را
از بال‌های سیاه خود
                       می‌شست.
و قناری ز روی برگِ شقایق
سرودهٔ غزلی تازه را ز بر می‌کرد .
و جویبار خستهٔ راه
حکایت سفرش را
                    به گوش گل می‌گفت ،
آنگاه ،
عشق ، نازل شد .
آن سال ،
سالِ قحطی رنج بود
سالِ شروع کبوتر
سالِ عروج لادنِ پیر .
سالِ شکفتن فواره‌های چشمهٔ یاس
سالِ شنیدنِ نفس ِگام‌های تو .
سالِ طلوع اقاقی .
آری ، تاریخ
این گونه آغاز شد .
 
***
اینک ، می‌دانی
آری اینک ، می‌دانم
که چند قرن و چند سال بعدِ هجرتِ عشق ،
میلادْ روز  ِحادثهٔ دیدن تو بود.
روز شکستِ بغض غرور ،
روز بلوغ مبهم اشک ،
روز جنون رسیدن ،
روز جوانه زدن .
آری ،
اینک می دانم.

۶ - نیام


سربازها ،
        بازگشتند ،
با تیغ‌های خفته در نیام .
بی‌جنگ ، بی‌امید ،
و در کوله‌بارشان ،
زهر  ِ شکست ،
چون موریانه‌ای ،
شمشیرهای چوبی آنان را
با حرص می‌جوید!

۷ - باور

            
چشمان خویش ،
به ننگِ استغاثه میالای .
عصر ِ نزول معجزه بگذشت .
نیست ، دستی برای نجات ،
در غیب یا حضور ،
تا ز روی شفقت ،
                  به سوی دست تو یازد .
گر زانوان نحیفت
                 طاقت بیاورند ،
برخواهی خاست .
ورنه ،
در انتظار لگدمال روزگار باش.

۸ - سُرایش

              
روزی ،
ردای نیلی شب را
در رثای ستاره‌ای غریب
که رفت
        و سوخت.
بربستر ِ سفید تنت ،
                 خواهم آویخت .
               
***
گفتی :
به سوگ شکوهمند رابطه می‌نگری ؟
گفتم :
آرام منشین
فصل ِ زوالِ آینه‌هاست
طوفانِ مرثیه در راه است
در آغوش من پناه بگیر.
              
***
اینک نگاه کن ،
چه صبورانه ،
بر خاموشی چراغ وسوسه
                             ایستاده‌ام !
با من بمان
بمان ،
که افق‌های دور ،
از چشم‌های تو پیداست .
از من دریغ مکن
شب ، در من غروب کرده است .
من رنج‌های بودنم را
در تیک‌تاک ضجهٔ تقدیر
                         رج خواهم زد
و یأس را
به عطش‌های شوق خواهم سپرد .
              
تا کی باید ماند؟
تا کی باید در تحیّر تنهایی
به انتظار نشست ؟
دست‌هایت را به من بسپار
وقت گریز و رهایی‌ است .
با من بمان
تا ناب‌ترین شعر جهان را
برایت بسرایم.        

۹ - شرم

       
در خاطرات کوچهٔ بن بست ،
جایی که آفتابِ تنبل ِ پاییز
                          در هر غروب ،
با چشم‌های پُف‌آلودش
از لابلای برگهای چنار
دزدانه
       شرم  ِسرخ ِ گونه‌های تو را
و تردیدهای مرا
می‌نگریست...
            
آن جا که جویبار عجولی ،
قایق ِ سفیدِ کاغذی‌ام را
از من ربود و برد...
               
جایی که نبض ِ ساعتِ تقدیر
در لحظهٔ دیدار
تند می‌تپید ،
                
من ،
 کودکی‌ام را
در لانهٔ کلاغی لجوج
بر شاخهٔ کشیدهٔ سرو
جا گذاشتم .
            
آن روزها
آسمانِ کوچک ما
چه قدر وسعت داشت ،
              برای بال‌های قناعت .
و دیوارهای باغ
برای هجرت پیچک
               چه قدر کافی بود !
                    
آن روزها هنوز
هیچ شاپرکی
            عاشق نبود
                  به لامپ‌های مهتابی .
                
هر صبحدم که باد
هوهوکنان ، چکامهٔ خود را
با وجد می‌سرود ،
شاخ ِ درختِ بید ،
رقص و سماع عارفانه‌ای آغاز می‌نمود .
                    
آن روزها که فصل بهار
با یک شاخه گل
که تو از باغچه می‌چیدی
از راه می‌رسید .
                
وقتِ حضور تو در باغ
یاس ، این مژده را
                     به نسترن می‌داد .
                          
گنجشک‌ها
             همه می‌دانستند ،
کِی از خواب بیدار می‌شوی .
                
***
سالها گذشت ،
اما هنوز ،
پروانه‌های باغ ِ اقاقی
بوی زلال دستِ تو را
                     از یاد نبرده‌اند .
                
آن روزها می‌شد
از شاخه‌های درخت سپیدار
                             سیب چید!
و آیاتِ روشن ِ تطهیر را
            در خون نوشته‌های شقایق دید .
و انشا نوشت
بر گلبرگ‌های خشکِ لای کتاب .
                             
آن روزها
پوستِ تن ِ دیوارهای کاه گلی ،
آزرده می‌شدند
              از تهاجم میخ!
                   
و مردمان کوچه و برزن
زادروز صنوبر را
              چه خوب می‌دانستند .
                       
آن روزها کجا رفتند ،
که شوق ِ دویدن ،
با زنگِ مدرسه ،
از خواب می‌پرید؟
و جیب‌های گرسنهٔ ما
به طعم کشمش و بادام ،
                         عادت داشت .
                      
آن روزها هنوز
تبعیدِ ماهی قرمز ،
از چشمه‌ها به تنگ بلور
بی‌حرمتی به سفرهٔ عید و بهار بود.
                    
***
شبهای خلسهٔ تابستان
خوابهای بی‌تشویش
فصل ِ شکفتن رؤیا
سقفِ آسمان کوتاه
ستاره‌ها همه نزدیک.
یک شب ،
ستاره‌ای دیدم
جوانه زد از شاخهٔ درختِ بلوط !
                  
آن روزها که ماه ،
با چراغی در دست
تا پایانِ شبچره‌مان ،
گاه ، حتی
          تا سپیده‌دمان ،  
بیدار می‌نشست .
و آفتاب ،
تا تمام شدنِ مشق‌های مدرسه‌ام ،
به خواب نمی‌رفت .
                
***
اکنون ،
آسمان ابری است .
چراغ‌ها همه خاموش .
صدای همهمه خوابید ، در انجمادِ سکوت .
و باغ ِ خستهٔ بیمار ،
نشسته بر دریغ بهاران .
و سارها ، همه بی‌حوصله ،
                                برای پریدن .
            
روزهای خاطره گم شد
در اضطراب مبهم فردا
در ازدحام  رسیدن .
                
دیگر ،
بر دیوارهای باغ
              روزنه‌ای نیست ،
                      برای تابش خورشید .
                   
اینک ،
شکسته‌ام به نیمهٔ راه
فسرده‌ام به زمستان
نشسته‌ام به تَوهُم
در انتظار بهار...

۱۰ - پایان انسان


        
این سروده ، اشاره‌ای‌ است به مرگِ وجدان آدمی و مانعی که این خصلت ، برای
درنده‌خویی‌های انسان ایجاد می‌کند.
                    
             
او را فریفتیم !  
یک شب
       که ماه ، در محاق بود
او را به نام عشق
به شوق ِ دیدنِ یک گل ،
به باغ کشاندیم .
آنگاه
      شادمانه ،
چنگال‌هایمان را
          در خون او فرو کردیم .
                   ..........
              ***
لبخندهایش ،
              آزارمان می‌داد .
از عشق می‌گفت
                و از شکوه حرمت انسان .
او ،
تقدس ابلیس را
               باور نداشت ،
و در پرستش کفتار ،
تردید کرد .
دشنه را
             با شرم می‌نگریست .
هرگز نخواست بداند
نیازهای کرکس چیست !
او پرنده را
در آسمان می‌خواست ،
و انکار می‌کرد ،
                 رسالت دندان ،
                              و شوق ِ دریدن را .
                
                  ***
چه ابلهانه مُرد!
اینک ،
آسوده از شماتت او
نشسته‌ایم
             به انتظار کبوتر .
در دست‌های ما
                   قفسی‌ است...    

۱۱ - هبوط

      
سحرگاه بود .
به آسمان نگاه کردیم .
آفتاب ،
از فراخنای آبی بی‌مرز ،
گم شده بود .
و ما ،
از انتهای افق به راه شدیم .
                
نسیم ،
لنگان لنگان به روی جادۀ خفته می‌دوید ،
و نفس‌های تند می‌کشید .
به همسفرم گفتم :
به یاد بیاور
            آن روز
               که آفتاب می‌رفت
تُند
    کُند ،
        گاهی ، قدم زنان.
و اضطرابی عمیق در چشمهایش نهفته بود ،
گویی در رسالت خود شک داشت .
و همسفرم زمزمه کرد
آفتاب پیش کیست
کجا هست ، نیست
                        نیست ،
شاید ، غروب آن روز که می‌رفت پشت کوه
در برکه‌ای که کمین کرده در فلق
                                     افتاد و غرق شد!
               
                      ***
عجیب بود
رفیق راهم گفت :
در شهر ،
        موی تمامی سالخوردگان
یک شبه سیاه شده است
و تمام واژه‌های سفید ، تباه
      
آه دیگر ،
سیاهی چشمانِ دلبران
مضمونِ شعر شاعران نبود .
رنگ ، یعنی سیاه .
 
***
و ما فانوس به دست ،
تا عمق ِ ذهن شب رفتیم ،
در به در
به دنبال آفتاب .
و همسفرم ،
عاجزانه در چشمهای من نگریست .
انگار
در من غروب کرده بود!
                    
***
شب بود و خستگی ،
پاهای ما را به جاده می‌دوخت ،
و خواب ، چشمهایمان را می‌مکید.
من گفتم :
شاید آفتاب آب شده است!
و بر لبان تشنهٔ یک ابر ،
چکیده است...
شاید!
               
***
همسفرم
در طولِ راه ،
          گاه با خود ،
ناسزا می‌گفت ،
و اعتقاد داشت که حُباب آفتاب را
سنگ کودکی احمق
                        شکسته است!
به خود گفتم :
شاید جنون
          بر کوله‌بار ما
                    سایه افکنده است.
 
***
جاده ، زیر پای ما می‌رفت
و چه تُند می‌رفت
و صدای تپش قلبش
به گوش می‌رسید ،
انگار ،
ما را به دوش می‌کشید .
 
ناگهان رفیق راهم گفت :
افسوس ،
            آفتاب!
آب در گلوی جاده خشکید .
آفتابِ سیاه ،
در کنار سنگی سرد ،
به شاخهٔ خشکی
                    آویخته بود ،
و بر پلکهایش
عنکبوتِ شب
تاری ضخیم تنیده بود ،
آفتاب مُرده بود.
                      
***
آفتاب ، مُرده بود
و جاده ،
خستهٔ راه
در انتظار سپیده ،
به دور دست می‌نگریست .
و ما هنوز
در انتهای افق بودیم
چون ابتدا .

۱۲ - پرنده

         
عکس کبوتری بکش
بر کاغذی سپید ،
و بر بام آسمان
الصاق کن .
فرصت کم است .
وقتی نمانده که تردید می‌کنی .
باران که بیآغازد ،
بال پرنده خیس خواهد شد .
بگذار
     که ابرها
صدای پرواز کبوتر را
در روشنایی آفتاب
                 بشنوند .
وقتی نمانده است ...

۱۳ - گورستان

      
به دنیا نگاه کن ،
گورستانی‌ است در جنبش .
و هر که لاشهٔ خود را
بر دوش می‌کشد .
محکومین منتظر!
مصلوبین محتضر .
شرمتان بادا
          ای مردمان بی‌تردید .
ابلهان یقین !
بازوهایتان ،
شمشیری است ،
                  برآمده از کتف ،
                         برای دریدن !
چشم‌هایتان ، دندان
دست‌هایتان ، دندان !
لبریز چرا نشد ،
                  نیام‌تان از عشق ؟
شرمتان بادا !
چه عطش‌هایی‌ است در انسان ،
که سیراب نمی‌شود ،
                          مگر با خون ؟

۱۴ - قمار

    
تاس را بریز .
این بار،
دُور ِ آخر ِ بازی‌ است .
این روزگار دغل باز
حریفِ عرصهٔ من نیست !
خواهم شکست ،
               هیمنه‌اش را .
            
طالع وَ بخت ،
فسانهٔ پوچی‌ است .
               
خطی به روی حکم ِ قضا ،
                  می‌توان کشید .
                     
دیگـــر ،
به رأی خودنوشتهٔ تقدیر
                     تن نخواهم داد .
با سرنوشت ،
مدارا نخواهم کرد .
                  
امروز ،
بُرد با من است .
          
تاس را بریز ...

۱۵ - چراغ

          
کودکی را دیدیم ،
بی‌هراس از باد ،
با شمع روشنی در دست ،
روی به مقصود ،
            می‌دوید .
             
و ما سالخوردگانِ با تدبیر ،
سجاده‌هایمان بر دوش ،
با چراغی کور ،
        پنهان به زیر خرقهٔ خویش ،
در انتظار ساربان بودیم .
           
آنگاه ،
رفیقی گفت :
یاران !
دست‌های نُدبۀ خود را
بر آسمان برید ...
و ما ،
با شیونی حقیر ،
دعا را گریستیم .
اما ،
سپیده‌ای ندمید ،
و چراغ نیم مردۀ‌مان ،
با هق‌هقی عقیم ،
واپسین تلالو خود را
بر چشم‌های حریصمان پاشید .
        
سکوت بود و تباهی
که پیر قافله‌مان
غمگنانه می‌نالید :
ای پاک جامگان آلوده !
ای عابدان سجده و تلبیس !
آتش ِ چراغ شما
نه از تهاجم طوفان ،
نه از تطاول باد ،
که از سیاهی قلب‌هایتان
                  بی فروغ مانده است ...
            
.......
و ما مُطهّران مصلحت اندیش ،
ناباورانه و به تردید ،
به دست‌های سفیدمان
نگریستیم ،
بی‌هیچ لوث و پلیدی ،
سیاه بود ، سیاه !
           
و با تحسُر و افسوس
آن دورها ،
کودکی را دیدیم
که بر بلندای مقصد ما
ایستاده بود ....              

۱۶ - مفهوم یک آغاز

       
صدای شیونِ باران
در گلوی تشنهٔ ناودان
زار زار
می‌چکید .
       
گفتم :
طوفان ِ چشم‌های تو
وزیدن گرفته است .
سکوت مکن ، که سکوت ،
پیام نارس ِ گنگی است ...
        
آسمان دیدهٔ خود را نگاه کن ،
ابری‌ است !
دست مرا بگیر ،
آفتاب ،
خواهد بارید ،
و عشق ،
هراس ِ رنج ِ جدایی را
از خاطرات خستهٔ ما ،
خواهد زدود .
        
از آفت زمانه بپرهیز خوب من
تعجیل کن !
جای درنگ نیست ،
سیاهی در راه است ،
و این جهان ِ دهشت‌زای
بی عشق
محنت سرایی‌ است نکبت بار .
انباشته از دروغ و تباهی .
لبریز از تعفن حرص .
           
در انتظار چه هستی ؟
تردید ،
سنگِ راهی‌ است
برای رسیدن .
    
اکنون ،
به غیر مأمن عشق ،
جان پناهی نیست .
 
یک روز .
در این پلیدِ زمستانِ مرگ آیین ،
باد بهار ،
بر تو خواهد وزید .
سبز خواهی شد .
و رنگین کمانی ،
جوانه خواهد زد ،
از دست‌های تو .
 
در انتظار معجزه منشین
اینک باید راهی شد .
اُمید نیست به این خیل خفتگان ؟!
با من بیا
بگذار تا حادثهٔ عشق را
بسرایم .
حیف است
که این سروده ،
ناتمام بماند .
عشاق منتظرند !
برخیز !
شتاب کن !
نوبت به ما رسید ،
تا جاودانه کنیم ،
عاشقان جهان را .

۱۷ - ساحل


       
نزدیک تر بیا .
در پیش من بایست .
آغوش تو ،
راهی‌ است برای رهایی .
        
پایابِ نجاتی نمانده است .
پارو بزن مرا .
به ساحلم برسان .
که این تن ِ لهیده و خسته
دیری است که از تهاجم طوفان
و از تلاطم موج ،
بر گل نشسته است ،
درهم شکسته است .
پیراهن سفید تنت را
بادبان بستر من کن ،
بگذار ،
به اهتزاز درآید
آن گیسوانِ رهایت
در نسیم هق‌هق من .
ای ناخدای کشتی تن
به ساحلم برسان .